RUG Science Space

RUG Science Space – Ontdek, denk en verwonder je

Even toe aan een andere vibe? Stap tijdens Bevrijdingsfestival Groningen 2026 binnen in het mini-klaslokaal van de RUG Science Space. Hier gaat het volume omlaag, maar komen ideeën juist extra hard binnen. Tussen alle muziek en optredens door is dit dé plek voor een moment van rust, inspiratie en nieuwsgierigheid. Want Bevrijdingsfestival is meer dan alleen feest, het is ook een kans om stil te staan bij wat vrijheid betekent, vandaag de dag.

Op 5 mei vind je de Rijksuniversiteit Groningen opnieuw op de Drafbaan met een verrassend programma. Geen lange colleges of ingewikkeld jargon, maar korte, toegankelijke mini-lezingen van bevlogen onderzoekers. In slechts een paar minuten nemen zij je mee in nieuwe inzichten rondom één centraal thema: vrijheid.

Blijf hangen voor meer: schuif aan bij het kortfilmprogramma met een bakje popcorn, of doe zelf mee aan een écht wetenschappelijk experiment in het mobiele SpraakLab. Laat je verrassen, stel vragen en ontdek hoe wetenschap je blik op vrijheid kan veranderen.

Bekijk hieronder het volledige programma.

Wat is gezondheidsvrijheid?
13.00 – 13.15 uur Tessa Jager (Faculteit Rechtsgeleerdheid) – Taal Nederlands
Moet de fietshelm verplicht worden? Mogen ouderen in het verpleeghuis gedwongen worden op de afdeling te blijven? Mag de overheid ingrijpen in de beschikbaarheid van alcohol op festivals om comazuipen te voorkomen? Vrijheid is een groot goed. Gezondheid is dat ook. Maar vrijheid kan er ook toe leiden dat ongezond gedrag gefaciliteerd wordt. Kortom, er is dus spanning tussen vrijheid en gezondheid. Wanneer mag de overheid de vrijheid van mensen beperken om gezondheid te bevorderen?

What does freedom look like in North Korea?
13.30 – 13.45 uur Nazanin Zadeh-Cummings (Faculteit der Letteren) – Taal Engels
What does freedom look like in one of the world’s most closed societies? Behind everyday life stands a tightly controlled system in which the Kim regime has maintained power across three generations, often through serious human rights abuses. Do international sanctions put pressure on the state, or do they mainly harm ordinary people? And how is it that a war that never officially ended still shapes life in North and South Korea today?

Vrijheid: geluk of keuze?
14.00 – 14.15 uur Petra Bolhuis (HOVO) – Taal Nederlands
In deze mini-lezing staat het denken van filosoof Hannah Arendt centraal. Het werk van de filosoof richt zich met name op totalitaire politieke systemen. Arendt ziet vrijheid als iets dat ontstaat tussen toeval en noodlot, waar mensen kunnen handelen en het verschil maken. Juist in onzekere tijden ligt daar volgens haar de bron van hoop. Wat betekent dat voor onze kijk op vrijheid vandaag? En welke rol spelen wij daar zelf in?

Hoor je het gevaar aankomen?
14.30 – 14.45 uur Anastasiia Krushynska (Faculteit Science and Engineering) – Taal Nederlands
Hoe klinkt macht, en wanneer wordt geluid gevaarlijk? Van sonar tijdens de Tweede Wereldoorlog, dat hielp om vijandelijke onderzeeërs op te sporen en zo levens redde, tot de inzet van geluid als onzichtbaar wapen vandaag de dag: in deze mini-lezing leer je hoe geluidsgolven niet alleen kunnen detecteren, maar ook desoriënteren en uitschakelen. We verkennen hoe deze technologie werkt én hoe vergelijkbare technieken zelfs buiten het slagveld worden gebruikt, bijvoorbeeld door dieven die honden uitschakelen.

Zou ik een oorlogsmisdadiger kunnen zijn?
15.00 – 15.15 uur Alette Smeulers (Faculteit Rechtsgeleerdheid) – Taal Nederlands
Als we horen over gruweldaden tijdens oorlogen, dan distantiëren we ons onmiddellijk van de daders. Dat zijn mensen die heel anders zijn dan wij, denken we tenminste. Maar is dat wel zo? Of zijn daders angstaanjagend normaal? Zouden wij oorlogsmisdaden kunnen plegen? En zo ja: hoe dan? En wat moeten we weten om niet bij oorlogsmisdaden betrokken te raken?

Wat gebeurt er als je niet vrij bent om helemaal jezelf te zijn?
15.30 – 15.45 uur Wouter Kiekens (Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen) – Taal Nederlands
25 jaar geleden werd het homohuwelijk in Nederland gelegaliseerd – een historisch moment van acceptatie en vrijheid. Maar hoe voelt die vrijheid voor LHBTQ+-jongeren nu? Kunnen zij écht zichzelf zijn? En wat zijn de gevolgen voor hun welzijn als ze dat niet kunnen?

Hoe ziet vrijheid eruit na de oorlog?
16.00 – 16.15 uur Kiki Santing (Faculteit der Letteren) – Taal Nederlands
De oorlog is voorbij… maar wat betekent dat eigenlijk voor het opnieuw opbouwen van een samenleving? Waar begin je als infrastructuur kapot is, vertrouwen ontbreekt en politieke spanningen blijven doorwerken? Kun je dan al spreken van echte vrijheid, of is dat iets wat stap voor stap opnieuw moet worden opgebouwd? Deze mini-lezing verkent hoe moeilijk én belangrijk die eerste keuzes na een conflict zijn.

Where is the line for cartooning and freedom of expression?
16.30 – 16.45 uur Alberto Godioli (Faculteit der Letteren) – Taal Engels
Humor and satire play a vital role in democratic life, and should therefore be protected as a crucial part of freedom of expression. However, drawing cartoons or telling jokes can sometimes have serious consequences, for example leading to defamation or hate speech lawsuits. Besides, cartoonists and satirists today face growing pressures around the world, from censorship to personal risk. Where, and how, does the law draw the line for their work? And why does humor matter for keeping societies open and free?

Kortefilmprogramma:
Na de mini-lezingen ben je welkom om wat popcorn mee te knabbelen en een aantal korte films te bekijken in de RUG Science Space. Uiteraard allemaal gekozen rondom het thema: Vrijheid.

18.00 uur – The Muscles Are Tense
Duur: 16 min | Taal: O.a Duits met Engelse ondertiteling
The Muscles Are Tense (2026) – Mahshid Mahboubifar / Iran; Germany
Deze film van een Iraanse kunstenaar en filmmaker richt zich op het lichaam als een plek van spanning en verzet tijdens een pro-Palestijns protest in Berlijn. Door vertraagde en gefragmenteerde beelden isoleert de film gebaren van geweld, controle en collectief uithoudingsvermogen, en stelt hij de vraag hoe vrijheid zowel fysiek als politiek wordt ervaren.

18.45 uur Waking up in Silence
Duur: 17 min | Taal: Duits & Oekraïens met Engelse ondertiteling
Waking Up in Silence (2023) – Mila Zhluktenko, Daniel Asadi Faezi / Ukraine; Germany
In een voormalige Duitse militaire kazerne die nu onderdak biedt aan ontheemde Oekraïense families, volgt deze documentaire kinderen terwijl ze zich bewegen door ruimtes die door geschiedenis zijn getekend. Door hun alledaagse spel reflecteert de film op hoe vrijheid opnieuw wordt aangeleerd en verbeeld in de nasleep van oorlog, en vorm krijgt in kleine gebaren van beweging, verbeelding en samenzijn.hape in small acts of movement, imagination, and togetherness.

19.15 uur KRIICH
Duur: 14 min | Taal: Fries met Engelse ondertiteling
KRIICH (2024) – Johanneke Dijkstra / Friesland, The Netherlands
Door documentaire en fictie te vermengen onderzoekt KRIICH hoe de Friese identiteit wordt gevormd, opgevoerd en betwist. De film beweegt tussen verschillende stemmen, van antropologen tot dragartiesten, en volgt de spanning tussen overgeleverde tradities en het verlangen om zichzelf te definiëren. Daarbij stelt het de vraag wat vrijheid betekent wanneer ergens bij horen zowel kan ondersteunen als beperken wie we zijn.

Dit korte filmprogramma is samengesteld door Liza Kolomiiets, een Oekraïense filmcriticus en curator. Ze werkt met thema’s als ontheemding en culturele uitwisseling. Ze studeerde onlangs af in Film and Contemporary Audiovisual Media aan de RUG.

Dit programma werd mede mogelijk gemaakt door sponsoring van de Young Academy Groningen en de Faculteit der Letteren.